ZABIEGI PIELĘGNACYJNE KUR.

W chowie kur ważną rolę odgrywa higiena i zapobieganie chorobom. Jest to tym ważniejsze, że leczenia nie stosuje się, ponieważ jest nieopłacalne.

Duży wpływ na zdrowotność stada ma prawidłowy wychów młodzieży, zapewnienie ptakom czystych, jasnych, suchych i dobrze przewietrzanych pomieszczeń. zielonych wybiegów oraz prawidłowego żywienia. Często jeszcze zdarza się w gospodarstwach chłopskich, że kury nie mają oddzielnych pomieszczeń i trzymane są razem z innymi zwierzętami gospodarskimi. Utrudnia to bardzo przeprowadzanie odkażania oraz sprzyja powstawaniu różnych chorób zakaźnych i pasożytniczych.

Pomieszczenia i sprzęt powinny być utrzymywane w czystości. Korytka należy codziennie po odpasach wyczyścić, poidła myć po każdej zmianie wody, a zwłaszcza po mleku. Ściółkę w gniazdach trzeba często zmieniać, a grzędy i podgrzędne stale utrzymywać w czystości. Ważne jest także usuwanie kału, gdyż za jego pośrednictwem mogą przenosić się groźne choroby, Jak np. biała biegunka piskląt.

Wybiegi dla drobiu powinny być suche, ponieważ na terenie podmokłym rozwijają się pasożyty. Młodzież nie powinna przebywać na wybiegach wspólnie z dorosłym drobiem, który może stanowić źródło zakażenia.

Wody stojące, kałuże i gnojówka mogą być przyczyną powstawania chorób, gdyż rozwijają się w nich bakterie i pasożyty. Groźne niebezpieczeństwo dla drobiu stanowią też szczury i myszy, które przenoszą zarazki.

Istotne znaczenie dla zdrowotności stadka drobiu ma przeprowadzanie właściwego odkażania kurnika 2 razy do roku, zwykle przed przyjęciem młodzieży do wychowu oraz po zakończeniu sezonu.

Poza tym przeprowadza się odkażanie zapobiegawcze, gdy w najbliższym rejonie stwierdzono choroby zakaźne drobiu. W razie pojawienia się choroby zakaźnej w gospodarstwie należy natychmiast przeprowadzić szczegółowe odkażanie. W tym celu wnętrze kurnika oraz sprzęt należy wyszorować 3-procentowym roztworem sody żrącej, a ściany wybielić 10—20-procentowym roztworem mleka wapiennego tub świeżo gaszonego wapna. Na wybiegach usuwa się górną warstwę gleby, a następnie zlewa powierzchnię 10-procentowym roztworem wapna chlorowanego. W razie pojawienia się choroby zakaźnej w zagrodzie nawóz i ściółkę należy spalić lub zakopać. Tak samo trzeba postąpić z wydzielinami, wydalinami i krwią sztuk chorych lub podejrzanych o chorobę.

CHOROBY KUR

Biegunka. Niebezpieczną chorobą pojawiającą się w początkowym okresie wychowu drobiu jest biegunka, będąca najczęściej wynikiem nieprawidłowego żywienia lub przeziębienia. Pisklęta są osłabione, oczy mają przymknięte, odchody ich są rzadkie, koloru białego lub zielonkawego, o kwaśnym zapachu, puch wokół steku zawalany kałem. Leczenie polega na podawaniu przez kilka dni kleiku z płatków owsianych i naparu z mięty.

Biała biegunka piskląt. Jest to choroba zakaźna. Kał chorych piskląt jest wodnisty, koloru szarobiałego. Większość stadka pada, a osobniki, które przeżyją są nosicielami zarazków i zakażają otoczenie. Wszystkie sztuki chore oraz podejrzane o chorobę należy natychmiast usunąć i przeprowadzić odkażanie kurnika i wybiegu. Sztuki zdrowe trzeba trzymać w czystym, i ciepłym pomieszczeniu, prawidłowo żywić i przestrzegać zasad higieny.

Krwawa biegunka kurcząt zwana ziarniaczycą (kokcydiozą). Pojawia się ona zwykle w ciepłej i deszczowej porze roku, kiedy warunki sprzyjają rozwojowi pierwotniaka pasożytującego w przewodzie pokarmowym. Rozwój jego przebiega również poza ptakiem — w wilgotnym środowisku, jak np. mokra ściółka. Głównymi objawami choroby są: brak apetytu i biegunka. Kał jest płynny, koloru żółtego, a następnie krwistego. Sztuki, które przechorowały, są nosicielami pasożyta. Poza tym ziarniaki są przenoszone przez szczury, myszy, dzikie ptaki, a także przez ludzi, np. na odzieży, obuwiu itp. Szczególnie podatne na tę chorobę są kurczęta w wieku 2—8 tyg. Chore i podejrzane o chorobę należy natychmiast oddzielić od stada, a pomieszczenie, sprzęt i wybieg dokładnie odkazić.

Do najgroźniejszych chorób powodujących olbrzymie straty w pogłowiu drobiu należą pomór rzekomy i cholera drobiu. Są to choroby zakaźne, zwalczane z urzędu, na koszt państwa. Podlegają one obowiązkowi zgłoszenia. Za sztuki podłe i zabite z nakazu służby weterynaryjnej rolnik otrzymuje odszkodowanie.

Pomór rzekomy. Objawami choroby są: łzawienie, wyciek z nozdrzy oraz przede wszystkim biegunka. Kał jest wodnisty, cuchnący, koloru szarozielonkawego, oddech chrapliwy, grzebień i dzwonki sinieją. Leczenie jest bezskuteczne. Zapobiegawczo stosuje się szczepienia ochronne.

Cholera drobiu. Chore ptaki są osowiałe, ich grzebień i dzwonki stają się fioletowe. z dzioba wydostaje się ciągliwy śluz. Kał ma początkowo kolor żółtawy, następnie zielonkawy i wreszcie czerwonawy. Leczenie nie daje wyników. Jedynymi skutecznymi sposobami są szczepienia ochronne oraz częste odkażanie pomieszczeń i wody do pojenia.

Do groźnych chorób kurcząt należy zaliczyć też pleśniawkę, a drobiu dorosłego: gruźlicę, paratyfus, ospodyfterię i robaczycę.

Każdy hodowca drobiu powinien wiedzieć, że lepiej zapobiegać chorobom niż je leczyć. Po zauważeniu najmniejszych objawów chorobowych należy natychmiast sztuki podejrzane oddzielić od stada i jak najszybciej zawiadomić lekarza weterynarii.