PODZIAŁ PASZ STOSOWANYCH W ŻYWIENIU ZWIERZĄT

Paszami nazywamy naturalne produkty pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i mineralnego, a także produkty syntetyczne stosowane w żywieniu zwierząt.

Jak dotąd, nie posiadamy jednolitego kryterium podziału pasz, który uwzględniałby wszystkie ich wartości i właściwości. Pasze dzielimy na grupy na ogół zależnie od ich pochodzenia lub od ich właściwości odżywczych i fizycznych.

Wszystkie rodzaje pasz w zależności od miejsca ich produkcji możemy podzielić na 2 zasadnicze grupy:

  • paszę gospodarskie, czyli wyprodukowane w gospodarstwie; są to: zielonki, siano, słoma, okopowe (ziemniaki i buraki), zboża pastewne itp.;
  • pasze przemysłowe, a więc wszelkiego rodzaju pasze wytwarzane przez przemysł paszowy: mieszanki pasz treściwych, koncentraty białkowe, premiksy itp.

W zależności od pochodzenia można podzielać pasze na 3 grupy:

  • pasze pochodzenia roślinnego — wszystkie zielonki, siano, okopowe, zboża i nasiona motylkowych, a także susze z roślin zielonych i okopowych, odpady przemysłu młynarskiego (otręby), cukrowniczego (wysłodki buraczane i melasa), fermentacyjnego (wywar gorzelniany i młóto browarniane) i inne;
  • pasze pochodzenia zwierzęcego — mączki mięsno-kostne, z. krwi, rybne, mleko odtłuszczone, serwatka;
  • pasze mineralne — sól pastewna, kreda pastewna, fosforany paszowe I wiele innych źródeł składników mineralnych.

Innym kryterium podziału pasz jest ich struktura fizyczna oraz stopień koncentracji energii w jednostce wagowej. Według tego podziału pasze dzielimy na następujące grupy:

  • pasze objętościowe soczyste, (Pobierz plik )
  • pasze objętościowe suche,
  • pasze treściwe i dodatki specjalne.

Do pasz objętościowych soczystych zaliczamy te pasze roślinne, których l kg ma wartość do 0,3 jednostki pokarmowej owsianej i zawiera dużo wody, najczęściej około 75%, wchodzącej głównie w skład soku komórkowego (zielonki, okopowe, kiszonki); jeśli woda znajduje się w nich w stanie wolnym, nazywamy je paszami wodnistymi (np. wywar, pulpa). Są to pasze pochodzenia gospodarskiego lub stanowiące odpady przemysłu rolno-spożywczego.

Paszami objętościowymi suchymi nazywamy te, których l kg ma wartość do 0,7 jednostki owsianej i zawiera mało, najczęściej około 15% wody oraz ponad 19% włókna. Do tej grupy zalicza się głównie siano, słomę i plewy.

Paszami treściwymi nazywamy te, których l kg ma wyższą wartość niż 0,7 jednostki owsianej oraz zawiera mniej niż 15% wody i mniej niż 19% włókna surowego. Do tej grupy pasz zalicza się głównie ziarno zbóż i nasiona strączkowych oraz produkty ich przerobu przemysłowego, susze z roślin zielonych i okopowych, mączki zwierzęce oraz przemysłowe mieszanki paszowe.

Podział ten, tak jak i inne, ma swoje wady. Na przykład do tej samej grupy pasz objętościowych soczystych zalicza się wysoko-wartościowe zielonki z motylkowych oraz wywar i pulpę, o bardzo niskiej wartości odżywczej. Do pasz objętościowych suchych należy zarówno siano, będące podstawą żywienia większości zwierząt, jak i słoma zbóż, mająca znikome wartości odżywcze. Ze względu jednak na prostotę tego podziału i przydatność w praktyce żywienia jest on dotychczas szeroko stosowany.